Rirekisho (履歴書) là gì, viết thế nào? Hướng dẫn từng mục trong sơ yếu lý lịch xin việc ở Nhật
Đăng ngày: 2026-09-11
Tình trạng biên soạn: AI生成・ネイティブ未レビュー
りれきしょ
rirekisho
ri-rê-ki-xô
Rirekisho (履歴書) là sơ yếu lý lịch — giấy tờ ghi thông tin cá nhân, quá trình học tập, làm việc và lý do ứng tuyển, cần chuẩn bị trước khi phỏng vấn xin việc (kể cả việc làm thêm) ở Nhật.
履歴書のフォーマットは市販の用紙やテンプレートでほぼ固定されている。本記事は各欄に何をどう書くかという書式の慣行を紹介するものであり、在留資格や採用可否についての断定はしない。詳細は募集元の指示や出入国在留管理庁の公式情報を確認する。
Form của rirekisho gần như cố định theo mẫu giấy hoặc template bán sẵn. Bài viết chỉ giới thiệu quy ước cách điền từng mục, không đưa ra khẳng định về tư cách lưu trú hay khả năng được nhận việc. Chi tiết xin xác nhận theo hướng dẫn của nơi tuyển dụng hoặc thông tin chính thức từ Cục Quản lý xuất nhập cảnh.
Bài này tập trung vào cách viết từng mục trong tờ 履歴書, không phải cách nói trong buổi phỏng vấn (xem baito-mensetsu-furezu) hay nội dung trả lời câu hỏi (xem mensetsu-kotae-reibun). Rirekisho thường phải nộp trước hoặc mang theo đến buổi phỏng vấn, nên nên chuẩn bị kỹ trước.
Cách phát âm
Rirekisho đọc theo kiểu Việt gần đúng là "ri-rê-ki-xô".
- Từ này ghép từ 履歴 (rireki — quá trình, lý lịch) và 書 (sho — giấy tờ, văn bản).
- Âm ri đầu từ đọc rung nhẹ đầu lưỡi, không đọc thành "li".
- Khi nói chuyện, bạn có thể nghe câu hỏi ngắn gọn như "Rirekisho wa arimasu ka" (履歴書はありますか — "Bạn có mang theo sơ yếu lý lịch không") khi đến phỏng vấn.
Thang độ lịch sự
| Cách nói | Dùng khi | Ví dụ |
|---|---|---|
| Từ đơn thuần túy | Nói/viết tên giấy tờ | Rirekisho (履歴書) |
| Hỏi lịch sự | Hỏi nơi tuyển dụng về việc nộp | Rirekisho wa itsu made ni okuri sureba yoroshii deshou ka (履歴書はいつまでにお送りすればよろしいでしょうか) |
| Kính ngữ nhân viên dùng với bạn | Nhân viên nói khi nhận giấy tờ | Rirekisho wo oazukari shimasu (履歴書をお預かりします) |
Là danh từ nên 履歴書 không có dạng suồng sã hay kính ngữ riêng cho chính từ đó — mức độ lịch sự nằm ở câu đi kèm.
Dùng trong tình huống nào
Rirekisho ở Nhật thường có form khá cố định (mua ở combini, siêu thị văn phòng phẩm, hoặc tải template), gồm các mục chính sau:
| Mục | kana | viPhonetic | Nội dung cần điền |
|---|---|---|---|
| 氏名・ふりがな | しめい・ふりがな | si-mê-i / phư-ri-ga-na | Họ tên viết bằng chữ Nhật (nếu có) và cách đọc ghi bằng furigana |
| 現住所 | げんじゅうしょ | gê-n-zư-ư-xô | Địa chỉ hiện đang ở, thường kèm cách đọc địa chỉ bằng furigana |
| 学歴 | がくれき | ga-kư-rê-ki | Quá trình học tập, thường bắt đầu từ cấp học gần nhất theo yêu cầu của mẫu |
| 職歴 | しょくれき | xô-kư-rê-ki | Quá trình làm việc trước đó, nếu chưa từng đi làm có thể ghi 「なし」(không có) |
| 志望動機 | しぼうどうき | si-bô-ô-đô-ô-ki | Lý do ứng tuyển, nên viết ngắn gọn và cụ thể |
| 本人希望欄 | ほんにんきぼうらん | hô-n-ni-ng-ki-bô-ô-ra-n | Mong muốn của bản thân, ví dụ về shift, thời gian có thể làm việc |
Ngày tháng trong 学歴・職歴 thường viết theo thứ tự năm - tháng - sự kiện (ví dụ: "20XX年4月 〇〇高等学校 入学"), và nên thống nhất dùng một loại lịch (Tây lịch hoặc niên hiệu Nhật Bản) xuyên suốt cả tờ đơn thay vì lẫn lộn cả hai.
Khi bạn nộp hoặc mang theo 履歴書 đến phỏng vấn, đây là những câu bạn có thể nghe liên quan trực tiếp đến tờ đơn:
Người Nhật sẽ nói gì với bạn
-
履歴書をお預かりします（りれきしょをおあずかりします）rirekisho wo oazukari shimasu · ri-rê-ki-xô-ô-ô-a-zư-ka-ri-si ma-xưChúng tôi xin nhận sơ yếu lý lịch của bạn
-
写真は貼ってありますか（しゃしんははってありますか）shashin wa hatte arimasu ka · xa-si-n-ha-ha-ttê-a-ri-ma-xư-kaẢnh đã được dán vào chưa vậy
-
大学の卒業年月を教えてください（だいがくのそつぎょうねんげつをおしえてください）daigaku no sotsugyou nengetsu wo oshiete kudasai · đa-i-ga-kư-nô-xô-tsư-gyô-ô-nê-ng-gê-tsư-ô-ô-si-ê-tê-kư-đa-xa-iCho tôi biết tháng năm tốt nghiệp đại học của bạn
-
志望動機の欄、もう少し詳しく教えてもらえますか（しぼうどうきのらん、もうすこしくわしくおしえてもらえますか）shibou douki no ran, mou sukoshi kuwashiku oshiete moraemasu ka · si-bô-ô-đô-ô-ki-nô-ra-n-mô-ô-xư-kô-si-kư-oa-si-kư-ô-si-ê-tê-mô-ra-ê-ma-xư-kaVề mục lý do ứng tuyển, bạn có thể nói rõ hơn một chút không
Hội thoại mẫu
Người phỏng vấn (nhận giấy tờ): 履歴書をお預かりします。写真は貼ってありますか。(Rirekisho wo oazukari shimasu. Shashin wa hatte arimasu ka.) — Tôi xin nhận sơ yếu lý lịch của bạn. Ảnh đã dán vào chưa vậy? Bạn: はい、貼ってあります。(Hai, hatte arimasu.) — Vâng, đã dán rồi ạ.
Người phỏng vấn (xem履歴書): 志望動機の欄、もう少し詳しく教えてもらえますか。(Shibou douki no ran, mou sukoshi kuwashiku oshiete moraemasu ka.) — Về mục lý do ứng tuyển, bạn nói rõ hơn một chút được không? Bạn: はい。家から近く、日本語の勉強にもなると思ったので応募しました。(Hai. Ie kara chikaku, nihongo no benkyou ni mo naru to omotta node oubo shimashita.) — Vâng. Vì gần nhà và em nghĩ đây cũng là cơ hội luyện tiếng Nhật nên em đã ứng tuyển.
Góc văn hóa Nhật Bản
Form 履歴書 ở Nhật khác khá nhiều so với mẫu CV tự do thường dùng ở nhiều nước — thứ tự mục, cỡ ảnh, và cách viết ngày tháng gần như cố định theo một khuôn chung, dù công ty lớn nhỏ khác nhau. Sự cố định này bắt nguồn từ việc rirekisho không chỉ để giới thiệu bản thân, mà còn được xem như một "bài kiểm tra nhỏ" về mức độ cẩn thận: chữ viết sạch sẽ, không tẩy xóa, điền đúng đủ mục thường được nhìn nhận là dấu hiệu của người làm việc có trách nhiệm — bất kể nội dung công việc ứng tuyển có yêu cầu sự tỉ mỉ hay không.
Furigana (cách đọc bằng chữ hiragana) đi kèm tên và địa chỉ là một điểm dễ bị bỏ sót nhưng khá quan trọng: rất nhiều họ tên và địa chỉ ở Nhật có thể đọc theo nhiều cách khác nhau tùy vùng hoặc tùy gia đình, nên phần furigana giúp người đọc (và cả hệ thống hành chính của công ty) biết chính xác cách phát âm, tránh việc phải hỏi lại nhiều lần.
Mục 本人希望欄 (mong muốn của bản thân) là nơi bạn có thể chủ động ghi các điều kiện thực tế, ví dụ số ngày có thể làm trong tuần hoặc khung giờ mong muốn, thay vì để trống hoặc chỉ viết "特になし" (không có yêu cầu gì đặc biệt) — một mục ghi cụ thể thường giúp buổi phỏng vấn đi thẳng vào phần trao đổi chi tiết hơn thay vì phải hỏi lại từ đầu.
Với người nước ngoài, một số nơi tuyển dụng có thể hỏi thêm về tư cách lưu trú hoặc thời gian có thể làm việc theo quy định. Đây là nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý, nên bài viết này không đưa ra khẳng định cụ thể — thông tin chính xác và cập nhật nhất về tư cách lưu trú và giấy phép hoạt động ngoài tư cách cư trú nên được xác nhận tại trang chính thức của Cục Quản lý xuất nhập cảnh (moj.go.jp/isa).
Câu hỏi thường gặp
Nếu chưa từng đi làm, mục 職歴 nên viết gì? Có thể ghi 「なし」(không có) ở mục này, không cần để trống hoàn toàn — để trống có thể khiến người đọc không chắc bạn có bỏ sót hay không.
Ảnh dán trong rirekisho có yêu cầu gì đặc biệt không? Ảnh thường cần chụp gần đây, nhìn rõ mặt, trang phục lịch sự — yêu cầu cụ thể về kích thước và thời hạn ảnh có thể khác nhau tùy nơi tuyển dụng, nên xác nhận trước nếu không chắc.
Viết sai trong rirekisho thì có nên dùng bút xóa sửa lại không? Thông lệ phổ biến là không dùng bút xóa hay gạch xóa trên rirekisho — nếu viết sai, nên viết lại trên tờ mới để đảm bảo giấy tờ sạch sẽ.
Cụm từ liên quan
- Từ vựng cần biết khi phỏng vấn xin việc làm thêm — /tu-dien/baito-mensetsu-rirekisho/
- Mẫu câu theo trình tự thời gian khi phỏng vấn — /tu-dien/baito-mensetsu-furezu/
- Mẫu câu trả lời các câu hỏi phỏng vấn thường gặp — /tu-dien/mensetsu-kotae-reibun/
Thuộc chủ đề: Trường học & Xin việc