Tiếng Nhật Từ Người NhậtTừ Người Nhật

地震 (じしん) là gì? Tiếng Nhật cần biết khi có động đất — từ cảnh báo khẩn cấp đến thông báo sơ tán

Đăng ngày: 2026-09-11

Tình trạng biên soạn: AI生成・ネイティブ未レビュー

地震

じしん

jishin

zi-si-n

地震 (Jishin) nghĩa là động đất — hiện tượng mặt đất rung chuyển, có thể xảy ra bất ngờ và với cường độ khác nhau ở Nhật.

地震発生時の具体的な行動は、建物の状況や地域、そのときの状況によって異なる場合があるため、日頃から自治体の公式情報やハザードマップを確認しておくことが望ましい。

Hành động cụ thể khi có động đất có thể khác nhau tùy tình trạng tòa nhà, khu vực và thời điểm, vì vậy nên thường xuyên xác nhận thông tin chính thức và bản đồ dự đoán thiệt hại (ハザードマップ) từ chính quyền địa phương.

地震 (Jishin) — động đất — là điều gần như ai sống ở Nhật cũng sẽ trải qua, dù nhẹ hay mạnh. Bài này không nói về lý thuyết địa chấn, mà tập trung vào đúng lúc bạn cần nhất: tiếng Nhật bạn sẽ nghe từ điện thoại, tivi, loa phường ngay khi động đất xảy ra, và vài câu ngắn bạn có thể nói trong lúc còn đang rung hoặc ngay sau đó.

Cách phát âm

Jishin đọc theo kiểu Việt gần đúng là "zi-si-n".

  • Âm じ (zi) gần với "d" hơn "gi" trong tiếng Việt — không cần bật hơi mạnh.
  • Âm cuối ん (n) đọc gọn, không kéo dài thành "n-ờ".
  • Cảnh báo khẩn cấp trên điện thoại thường phát cụm từ "緊急地震速報" (Kinkyuu jishin sokuhou — Cảnh báo động đất khẩn cấp) kèm âm báo đặc trưng trước khi đọc tới từ "地震".

Thang độ lịch sự

Mức độ Dùng khi Ví dụ
Câu ra lệnh ngắn, khẩn cấp Thông báo qua loa, TV, cảnh báo điện thoại lúc đang rung 頭を守ってください (Atama wo mamotte kudasai)
です・ます (chuẩn) Nói chuyện với người xung quanh, hàng xóm, đồng nghiệp 大丈夫ですか (Daijoubu desu ka)
Câu rất ngắn, không đủ ngữ pháp Bạn tự nói khi đang hoảng, chưa kịp nghĩ câu dài じしんです！(Jishin desu!)

Các thông báo chính thức (loa phường, phát thanh, tin nhắn khẩn cấp) thường dùng thể mệnh lệnh lịch sự "〜してください" (xin hãy làm gì) — đây là mức lịch sự chuẩn cho hoàn cảnh khẩn cấp, không phải suồng sã hay quá trang trọng.

Dùng trong tình huống nào

  • Vừa nghe cảnh báo động đất khẩn cấp trên điện thoại (trước khi rung): còn vài giây để bảo vệ đầu, tránh xa vật dễ đổ.
  • Đang trong lúc rung: cần hiểu các chỉ dẫn ngắn như "ngồi thấp xuống", "tránh xa cửa kính".
  • Ngay sau khi ngừng rung: nghe thông báo có cảnh báo sóng thần hay không, có cần sơ tán không.
  • Vài giờ sau đó: theo dõi thông tin chính thức về dư chấn, mức cảnh báo, địa điểm sơ tán.

Đây là phần bạn cần thuộc nằm lòng — vì trong lúc động đất, bạn sẽ chủ yếu nghe những câu này từ TV, loa phường, hoặc cảnh báo trên điện thoại, không có thời gian để tra từ điển.

Người Nhật sẽ nói gì với bạn

  • 緊急地震速報です（きんきゅうじしんそくほうです）
    kinkyuu jishin sokuhou desu · ki-ng-kyu-ư-zi-si-n-xô-kư-hô-ô đê-xư
    Đây là cảnh báo động đất khẩn cấp
  • 強い揺れに警戒してください（つよいゆれにけいかいしてください）
    tsuyoi yure ni keikai shite kudasai · tsư-yô-i-yu-rê-ni-kê-i-ka-i-si-tê-kư-đa-xa-i
    Xin hãy cảnh giác với rung chấn mạnh
  • 津波警報が発表されました（つなみけいほうがはっぴょうされました）
    tsunami keihou ga happyou saremashita · tsư-na-mi-kê-i-hô-ô-ga-ha-ppyô-ô-xa-rê ma-si-ta
    Cảnh báo sóng thần đã được ban hành
  • 直ちに高台へ避難してください（ただちにたかだいへひなんしてください）
    tadachi ni takadai e hinan shite kudasai · ta-đa-chi-ni-ta-ka-đa-i-hê-hi-na-n-si-tê-kư-đa-xa-i
    Xin hãy sơ tán lên nơi cao ngay lập tức
  • エレベーターは使わないでください（エレベーターはつかわないでください）
    erebeetaa wa tsukawanai de kudasai · ê-rê-bê-ê-ta-a-ha-tsư-ka-oa-na-i-đê-kư-đa-xa-i
    Xin đừng sử dụng thang máy
  • 落ち着いてください（おちついてください）
    ochitsuite kudasai · ô-chi-tsư-i-tê-kư-đa-xa-i
    Xin hãy bình tĩnh

Vài câu ngắn bạn có thể tự nói:

Câu bạn nói kana viPhonetic Nghĩa
じしんです、だいじょうぶですか じしんです だいじょおぶですか zi-si-n đê-xư đa-i-zô-ô-bư-đê-xư-ka Động đất rồi, bạn có sao không?
つなみのけいほうがでています つなみのけいほうがでています tsư-na-mi-nô-kê-i-hô-ô-ga-đê-tê-i ma-xư Đã có cảnh báo sóng thần
たかいところへにげましょう たかいところへにげましょう ta-ka-i-tô-kô-rô-hê-ni-gê-ma-xô-ô Chúng ta hãy chạy lên chỗ cao

Hội thoại mẫu

Loa phường/TV: 緊急地震速報です。強い揺れに警戒してください。(Kinkyuu jishin sokuhou desu. Tsuyoi yure ni keikai shite kudasai.) — Cảnh báo động đất khẩn cấp. Xin hãy cảnh giác với rung chấn mạnh. Bạn (nói với người bên cạnh): じしんです、つくえのしたにはいってください。(Jishin desu, tsukue no shita ni haitte kudasai.) — Động đất rồi, hãy chui xuống gầm bàn.

Hàng xóm: 大丈夫でしたか。(Daijoubu deshita ka.) — Bạn có sao không? Bạn: はい、大丈夫です。ありがとうございます。(Hai, daijoubu desu. Arigatou gozaimasu.) — Vâng, tôi không sao. Cảm ơn bạn.

Góc văn hóa Nhật Bản

Hệ thống 緊急地震速報 (Kinkyuu jishin sokuhou — Cảnh báo động đất khẩn cấp) là điểm đặc trưng của Nhật: điện thoại và TV có thể phát cảnh báo trước vài giây đến vài chục giây trước khi rung chấn mạnh tới nơi bạn đang ở, tùy khoảng cách tới tâm chấn. Vài giây đó không dài, nhưng đủ để bảo vệ đầu hoặc tránh xa vật dễ rơi — đây là lý do các câu lệnh trong thông báo luôn rất ngắn và trực tiếp thay vì giải thích dài dòng.

Một điểm khác cần phân biệt là 震度 (shindo — cường độ địa chấn cảm nhận tại một nơi cụ thể) khác với độ lớn động đất nói chung: cùng một trận động đất có thể có shindo khác nhau ở từng khu vực, tùy khoảng cách tới tâm chấn và địa hình. Vì vậy khi nghe tin tức, con số shindo được thông báo cho khu vực của bạn quan trọng hơn con số độ lớn chung chung.

Về mức cảnh báo sơ tán (警戒レベル), cấp độ 3 là sơ tán người cao tuổi và người cần hỗ trợ trước, cấp độ 4 là chỉ thị sơ tán cho mọi người, cấp độ 5 là mức cần đảm bảo an toàn khẩn cấp ngay lập tức — ý nghĩa cụ thể của từng cấp độ có ở bài tổng hợp từ vựng thảm họa. Khi nhận được thông báo mức cảnh báo, hành động phù hợp có thể khác nhau tùy nơi ở và địa hình, nên luôn ưu tiên theo dõi thông tin chính thức từ chính quyền địa phương thay vì tự suy đoán.

Nội dung trên đây chỉ giới thiệu từ vựng và câu nói phổ biến khi có động đất, không thay thế cho hướng dẫn phòng chống thiên tai chính thức. Hành động cụ thể có thể khác nhau tùy tình trạng tòa nhà, khu vực và thời điểm, vì vậy hãy luôn theo dõi thông tin chính thức từ chính quyền địa phương và cơ quan khí tượng.

Thủ tục và quy định có thể thay đổi theo thời gian và từng địa phương. Vui lòng xác nhận thông tin mới nhất tại cơ quan chính thức hoặc quầy hướng dẫn trước khi thực hiện.

制度や手続きは時期・自治体により変わることがあります。実際の手続きの前に、必ず公式情報または窓口で最新情報をご確認ください。

Nguồn thông tin chính thức

Câu hỏi thường gặp

Nghe cảnh báo động đất khẩn cấp trên điện thoại thì nên làm gì trước tiên? Thường được khuyến nghị bảo vệ đầu và tránh xa vật dễ đổ, dễ rơi trong vài giây trước khi rung chấn tới. Hành động cụ thể phù hợp có thể khác nhau tùy nơi bạn đang ở lúc đó.

Làm sao biết có cần sơ tán ngay hay không? Điều này phụ thuộc vào mức cảnh báo (警戒レベル) và hướng dẫn từ chính quyền địa phương tại thời điểm đó, không có câu trả lời chung cho mọi trường hợp — hãy theo dõi thông tin chính thức và bản đồ dự đoán thiệt hại của khu vực mình sinh sống.

Cụm từ liên quan

  • Cách gọi 119, 110 khi khẩn cấp — /tu-dien/kinkyuu-tsuuhou-110-119/
  • Từ vựng tiếng Nhật về thảm họa thiên tai — /tu-dien/saigai-goi-ichiran/
  • Từ vựng cảnh báo phòng chống thiên tai — /tu-dien/bousai-keihou-yougo/ (đang chuẩn bị)

Thuộc chủ đề: Khẩn cấp

Cụm từ liên quan

119 (ひゃくじゅうきゅうばん) và 110 (ひゃくとおばん) là gì? Cách gọi cấp cứu, báo cháy, báo công an ở Nhật
災害 (さいがい) là gì? Tổng hợp từ vựng tiếng Nhật về thiên tai — bão lũ, động đất, sóng thần, mức cảnh báo sơ tán
Nguồn thông tin chính thức