Khi bắt đầu đi làm ở Nhật, có rất nhiều từ và tình huống khiến người nước ngoài bối rối ngay từ ngày đầu: tờ giấy công ty đưa lúc ký hợp đồng ghi gì, khi muốn xin nghỉ phép nên nói thế nào, cấp trên gọi lên nói chuyện thì cần chuẩn bị tâm lý ra sao. Trang này tổng hợp các từ khóa và tình huống thường gặp nhất tại nơi làm việc, kèm cách đọc kiểu Việt, để bạn tra nhanh trước khi cần dùng.
Bảng từ vựng nơi làm việc
| Từ / Cụm từ | kana | viPhonetic | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 労働条件通知書 | ろうどうじょうけんつうちしょ | rô-ô-đô-ô-zô-ô-kê-n-tsư-ư-chi-xô | Thông báo về điều kiện lao động — giấy công ty phải đưa khi bạn bắt đầu làm việc |
| 契約期間 | けいやくきかん | kê-i-ya-kư-ki-ka-n | Thời hạn hợp đồng |
| 就業の場所 | しゅうぎょうのばしょ | xư-ư-gyô-ô-nô-ba-xô | Nơi làm việc |
| 賃金 | ちんぎん | chi-ng-gi-n | Tiền lương |
| 労働時間・休憩・休日 | ろうどうじかん・きゅうけい・きゅうじつ | rô-ô-đô-ô-zi-ka-ng-kyu-ư-kê-i-kyu-ư-zi-tsư | Thời gian lao động, nghỉ giữa giờ, ngày nghỉ |
| 休暇 | きゅうか | kyu-ư-ka | Nghỉ phép |
| 時間外労働・休日労働 | じかんがいろうどう・きゅうじつろうどう | zi-ka-ng-ga-i-rô-ô-đô-ô-kyu-ư-zi-tsư-rô-ô-đô-ô | Làm thêm giờ và làm việc vào ngày nghỉ |
| 労災保険 | ろうさいほけん | rô-ô-xa-i-hô-kê-n | Bảo hiểm tai nạn lao động |
| 健康診断 | けんこうしんだん | kê-ng-kô-ô-si-n-đa-n | Kiểm tra sức khỏe định kỳ do công ty tổ chức |
| 退職 | たいしょく | ta-i-xô-kư | Nghỉ việc |
| 解雇 | かいこ | ka-i-kô | Sa thải |
Cách chọn thông tin theo tình huống
- Vừa nhận việc, muốn đọc hiểu Thông báo điều kiện lao động (労働条件通知書) → bài hướng dẫn đọc hiểu từng mục trong giấy này (đang chuẩn bị).
- Cần xin nghỉ phép nhưng chưa biết cách nói với cấp trên → bài mẫu câu xin nghỉ phép tại công ty, nhà máy (đang chuẩn bị).
- Cần báo cáo, liên lạc, trao đổi với cấp trên và đồng nghiệp (thường gọi tắt là horenso) → bài mẫu câu báo cáo — liên lạc — trao đổi tại nơi làm việc Nhật (đang chuẩn bị).
- Bị ốm đột xuất, cần viết đơn xin nghỉ ốm → bài hướng dẫn viết đơn xin nghỉ ốm (đang chuẩn bị).
- Lo lắng về khả năng bị cho thôi việc hoặc muốn hiểu về thủ tục nghỉ việc → đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi lao động, nên tham khảo thông tin chính thức và cơ quan tư vấn lao động trước (đang chuẩn bị).
Cấp trên, đồng nghiệp thường nói gì với bạn
| Câu tiếng Nhật | Ý nghĩa |
|---|---|
| これ、お願いできますか | Có thể nhờ bạn việc này được không? |
| 報告してください | Hãy báo cáo lại cho tôi. |
| 体調はどうですか | Tình trạng sức khỏe của bạn thế nào? |
| 明日までにお願いします | Xin hoàn thành trước ngày mai. |
| 何か分からないことがあれば聞いてください | Nếu có điều gì không hiểu thì cứ hỏi. |
Nội dung trên đây chỉ giới thiệu từ vựng và tình huống phổ biến nơi làm việc, không thay thế cho tư vấn chính thức. Điều kiện lao động, quy định nghỉ phép và thủ tục cụ thể có thể khác nhau tùy từng công ty và hoàn cảnh cá nhân.
Thủ tục và quy định có thể thay đổi theo thời gian và từng địa phương. Vui lòng xác nhận thông tin mới nhất tại cơ quan chính thức hoặc quầy hướng dẫn trước khi thực hiện.
制度や手続きは時期・自治体により変わることがあります。実際の手続きの前に、必ず公式情報または窓口で最新情報をご確認ください。
Câu hỏi thường gặp
Công ty không đưa Thông báo điều kiện lao động (労働条件通知書) thì phải làm sao? Đây là giấy tờ liên quan trực tiếp đến quyền lợi lao động, vì vậy nếu chưa nhận được, tốt nhất bạn nên hỏi trực tiếp bộ phận nhân sự của công ty hoặc tham khảo thông tin chính thức và cơ quan tư vấn lao động (Cục Lao động) gần nơi làm việc để được hướng dẫn cụ thể.
Xin nghỉ phép ở công ty Nhật có khó không? Cách xin nghỉ phép, thời điểm cần báo trước và người cần báo cáo khác nhau tùy từng công ty. Nên hỏi trước quy định nội bộ của nơi mình làm việc, đồng thời tham khảo các mẫu câu thường dùng để trình bày lý do một cách rõ ràng, lịch sự.